Joomla Templates and Joomla Extensions by JoomlaVision.Com

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Bạn đang xem: ẨM THỰC Xôi ngũ sắc của người Tày, Nùng Cao Bằng

Xôi ngũ sắc của người Tày, Nùng Cao Bằng

Xôi ngũ sắc là món ăn truyền thống của người Tày, Nùng ở Cao Bằng, gắn với các lễ, tết suốt bốn mùa trong năm và trong những dịp hiếu, hỷ. Xôi ngũ sắc có năm màu chủ đạo (đỏ, đen, xanh, trắng, vàng), được chế biến từ nguyên liệu chính là gạo nếp Pì Pất có hạt tròn, dẻo, thơm và các loại cây, hoa tạo màu.
 
 Để có những màu sắc này, người Tày, Nùng dùng các loại cây phẩm màu tự nhiên được trồng trong vườn nhà hoặc hái trong rừng để nhuộm gạo. Màu đỏ được nhuộm từ lá cây chắm ché, cây mồng tơi lá đỏ hoặc vỏ cây vàng đỏ; màu đen nhuộm từ lá cây sau sau, cây chắm ché tím; màu xanh nhuộm từ lá gừng, lá dứa; màu vàng nhuộm bằng cây hoa “Bjoóc phón” - loại cây mọc tự nhiên trong rừng, hoa nở vào mùa xuân có hương thơm rất đặc trưng, đến mùa hoa nở người dân hái về phơi khô dùng quanh năm. 

Các loại cây phẩm màu tự nhiên được rửa sạch, giã nát và nấu kỹ sẽ cho ra các màu sắc đặc trưng. Gạo nếp vo, đãi sạch, ngâm vào những chậu nước màu từ 10 - 12 giờ. Trước khi đồ xôi, vớt gạo lên để ráo nước rồi cho vào chõ đồ khoảng 30 - 40 phút cho đến khi xôi chín; quá trình đồ xôi lửa phải đều, không bị khói. Gạo nếp Pì Pất đồ xôi thơm, dẻo, dù nóng hay nguội khi nắm chặt tay xôi sẽ không bị dính. Xôi chín được chia thành năm nắm, mỗi màu một nắm xếp lên mâm, lên mẹt ghép thành hình bông hoa năm cánh trông rất đẹp mắt. Theo quan niệm của người Tày, Nùng, mỗi màu đều có ý nghĩa khác nhau, mâm xôi ngũ sắc được tạo thành hình bông hoa năm cánh, tượng trưng cho âm dương, ngũ hành, biểu tượng của nhân sinh quan cao đẹp, hội tụ đầy đủ những giá trị văn hóa truyền thống và hiện đại.

Thông qua món xôi đặc biệt này, người Tày, Nùng thể hiện sự tôn kính đối với trời, đất, nước, thần linh, tổ tiên, cha mẹ và mong muốn vươn tới sự trọn vẹn, no đủ, hạnh phúc. Mặt khác, xôi ngũ sắc còn thể hiện sự đảm đang, khéo tay của người phụ nữ Tày, Nùng ở Cao Bằng.

Xôi ngũ sắc có mùi thơm khác biệt bởi hương nếp Pì Pất hòa trộn với mùi thơm của hoa “Bjoóc phón”, mùi hăng hăng của lá cây sau sau, mùi ngai ngái của cây chắm ché, mùi cay mát của lá gừng, lá dứa…, tất cả tạo nên một món xôi vừa đẹp mắt, vừa có mùi vị đặc trưng riêng của núi rừng Cao Bằng. 

 Thiên Phước
Báo Cao Bằng