Van hoa - Lich su - Du lich Cao Bang

Share |

Những ngày Bác Hồ sống và làm việc ở lán Khuổi Nặm

Ngày 28/1/1941, Bác Hồ về Pác Bó. Ngày 18/2/1941, Bác Hồ ở hang Cốc Bó, tháng 3/1941, Bác Hồ từ hang Cốc Bó chuyển sang lán Khuổi Nặm ở và làm việc. Khi đó có 2 giao thông viên ở Pác Bó đưa thư cho đoàn thể xuống Hòa An, khi đến Nà Bon bị bọn lính dõng khám xét bắt được thư và thẻ thuế thân ghi quê Pác Bó; do đó tên Châu Đoàn Hoằng đưa quân lên lùng sục nhà dân và đầu nguồn Cốc Bó; vợ đồng chí Dạ Vinh, chị dâu đồng chí Dương Đại Lâm vội vượt lối tắt lên báo Bác; Bác và các đồng chí kịp thời rút ra ngoài. Tuy chưa bị lộ, nhưng đề cao cảnh giác và ở hang ẩm ướt làm ảnh hưởng đến sức khỏe  nên Bác quyết định sang Khuổi Nặm. 

Lán Khuổi Nặm làm ngay ở cửa rừng, khe nước róc rách chảy dưới sàn. 2 bên lán có cây mạy ma và cây mác phầy (dâu da); cây mạy ma có một cành cong dài treo trên mặt suối, Bác lúc ấy gọi là "Già Thu" buộc dây rừng làm võng nghỉ, lán lợp tranh, vách ken lá cáp tao, sàn xếp gỗ, trên sàn  kê một tấm ván làm bàn làm việc của Người. Bác thường đọc sách, làm việc ở ngoài lán trên bãi cát bên bờ suối, các đồng chí lấy vầu làm cho Bác cái bàn rất đẹp. Người trồng rau ở khoảnh đất Pác Khuổi, rủ mọi người cùng làm để cải thiện có rau ăn hằng ngày. Người sống rất điều độ, tuy công việc bận nhiều nhưng Người vẫn dậy sớm khi sương mù chưa tan, Người dọn dẹp chăn màn ngăn nắp rồi xuống bờ suối tập thể dục và tắm rửa. Thường ngày khi rảnh rỗi Người ra cuốc vườn, làm rau, xuống suối xách nước tưới cây, giúp anh em làm bếp, mò ốc, câu cá kiếm rau rừng; thỉnh thoảng Người rủ anh em đi chơi núi, Người bảo đi cho quen, leo núi là một cách luyện tập, vì con đường cách mạng chông gai lắm. Người leo núi rất khỏe, Người chú ý đến những hang đá và quan sát địa hình kỹ càng để thông hiểu đường đi lối lại, đề phòng khi  địch khủng bố lùng bắt có thể xử trí kịp thời.

Tại lán Khuổi Nặm, Nguyễn Ái Quốc đại diện Quốc tế Cộng sản đã chủ trì Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8, họp từ ngày 10 - 19/5/1941, tại hội nghị đồng chí Nguyễn ái Quốc nhấn mạnh: "Lúc này quyền lợi của giai cấp phải đặt dưới quyền lợi của dân tộc, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu mà quyền lợi của giai cấp đến ngàn vạn năm nữa cũng không đòi lại được". Hội nghị nêu cao  khẩu hiệu giải phóng dân tộc nên các hội quần chúng đều gọi là hội nghị cứu quốc. Đúng ngày 19/5/1941, hội nghị quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam độc lập Đồng Minh. Hội nghị chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang, tăng cường lãnh đạo các tổ chức vũ trang và xây dựng căn cứ du kích. Nghị quyết hội nghị đã đánh dấu một bước chuyển biến mạnh mẽ của Đảng trong việc tập trung mũi nhọn đoàn kết toàn dân chống phát xít Nhật, đế quốc Pháp để phong trào cách mạng Việt Nam đi đến thắng lợi, Cách mạng Tháng Tám thành công, lập nên nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.

Tại Khuổi Nặm, số báo Việt Nam độc lập đầu tiên ra đời ngày 1/8/1941 do Bác Hồ sáng lập Tờ báo đóng góp to lớn vào công việc tổ chức hướng dẫn phong trào cách mạng của quần  chúng. Nhiều thơ ca của Nguyễn Ái Quốc từ năm 1941 - 1942 làm ở Khuổi Nặm đã in trên báo này với nhiều bút danh khác nhau. Tính đến ngày 30/9/1945 báo Việt Nam độc lập ra được 129 số, từ tháng 8/1942 đến tháng 5/1945, báo do đồng chí Phạm Văn Đồng phụ trách.

Tháng 11/1941, tại Khuổi Nặm, Bác chỉ thị thành lập Đội du kích Pác Bó gồm 12 đồng chí để bảo vệ cơ sở cách mạng và phát triển thành nhiều đội du kích ở các châu. Đây là lực lượng vũ trang tập trung đầu tiên của tỉnh. Tháng 2/1942 Bác mở Trường Quân hiệu ở Còi Rặc, sau đó mở trường ở U  Ma, Hoàng Súm, Mở Sắt (Hòa An), Tôm Đeng, Sóc Hà (Hà Quảng) do các đồng chí Lê Thiết Hùng, Lê Quảng Ba, Bằng Giang phụ trách.

Năm 1944, Bác từ Trung Quốc về Khuổi Nặm kịp thời hoãn cuộc khởi nghĩa vũ trang của liên tỉnh ủy. Người nói lúc này chính trị trọng hơn quân sư, tuyên truyền trọng hơn tác chiến. Tháng 12/1944, Bác chỉ thị thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân. Ngày 22/12/1944, Đội ra đời tại khu rừng Trần Hưng Đạo, và Tam Kim, huyện Nguyên Bình. Đây là đội quân chủ lực đầu tiên của quân đội ta.

Tháng 12/1944, Bác Hồ từ Khuổi Nặm sang Côn Minh, Trung Quốc. Ngày 17/3/1945, tướng Sê Nôn đại diện quân Đồng minh chống phát xít Nhật đã đón Bác và hội đàm kết quả Mặt trận Việt Minh hợp tác với quân Đồng minh chống Nhật. Thực hiện việc hợp tác trên, ngày 20/3/1945 máy bay Mỹ thả dù điện đài thuốc men cho Việt Minh xuống cánh đồng Pác Cam, xã Bình Long, Hoà An, Cao Bằng.

Tháng 4/1945, một máy bay lên thẳng của Mỹ đưa Bác Hồ và đoàn tùy tùng cùng 2 quân  nhân Mỹ gốc Hoa là Mác-phin và Ti-tan về sân bay Bách Sắc (Quảng Tây, Trung Quốc). Bác và đoàn tùy tùng cùng 2 quân nhân Mỹ về Khuổi Nặm, Pác Bó, Cao Bằng là chứng nhân đầu tiên của một mối quan hệ Việt - Mỹ. Ngày 4/5/1945, từ Khuổi Nặm, Bác về Tân Trào, Tuyên Quang để chỉ đạo toàn quốc khởi nghĩa. Đến Lam Sơn, Bác họp với Tỉnh ủy để bàn về khởi nghĩa ở Cao Bằng, ngày 9/5/1945, Bác rời Lam Sơn đến chiều tối ngày 21/5/1945 Bác và đoàn tùy tùng cùng 2 quân nhân Mỹ về đến Tân Trào. Tuyên Quang.

Nguyễn Xuân Toàn (www.caobang.gov.vn)

Add comment


Security code
Refresh