Trung Nguyên's Blog

Sun11172019

Last update23:08:50

Profile

Layout

Direction

Menu Style

Cpanel
Back DU LỊCH Trấn Cao Bằng xưa - tỉnh Cao Bằng nay (Bài 7)

Trấn Cao Bằng xưa - tỉnh Cao Bằng nay (Bài 7)

Bài 7: Thục Phán - An Dương Vương, kinh đô Nam Bình - kinh đô Cổ Loa qua gắn kết văn hóa tộc người

Đến ngày nay, những địa danh, câu chuyện gắn liền với Thục Phán, nước Nam Cương và An Dương Vương với nước Âu Lạc vẫn còn in sâu đậm trong ký ức nhân dân. Trong tâm thức nhân dân vẫn còn nhiều tập tục - có thể gọi là một loại hình văn hóa tộc người lưu lại, liên quan đến Thục Phán - An Dương Vương và thành Cổ Loa. Qua đó càng có thêm cơ sở để khẳng định: Thục Phán từ Cao Bằng đến Cổ Loa. 

Di tích thành Cổ Loa từ trên cao (ảnh sưu tầm)

Đó là các biểu tượng rùa vàng, gà trắng, trong đó gà trắng phá hoại việc xây thành Cổ Loa, rùa vàng giúp xây thành. Rùa vàng, gà trắng có thể gọi là những linh vật có ý nghĩa biểu tượng trong dân tộc Tày từ xưa đến nay. Nhân dân coi rùa vàng là thần giúp sức, phù trợ nhân dân, con rùa được quý trọng, tôn thờ. Còn gà thì lại khác, biểu tượng gà là ‘‘vật ký thác linh hồn”, hiện nay đồng bào vẫn coi “ma gà” (phi cáy) là hiện tượng đáng sợ, khi bị “ma gà” nhập. Đồng bào coi gà trắng là ‘‘cáy khoăn” tức gà gọi hồn vía, vì vậy đồng bào thường kiêng nuôi gà trắng, kiêng thịt gà trắng trong những dịp lễ vui mừng…

Từ những quan niệm đó đến những phong tục, tập quán của người Tày về rùa vàng và gà trắng, có thể thấy rõ “Sự tương đồng với những chi tiết trong truyền thuyết An Dương Vương xây thành Cổ Loa, những nét tương đồng ấy phải chăng có nguồn cội từ nguồn gốc Tày cổ của Thục Phán - An Dương Vương. Vì nhà vua là người Tày cổ nên những quan niệm, phong tục cổ của người Tày đã được đưa đến vùng đất Cổ Loa”. Rồi tên gọi Tây Âu trước đó là tên gọi bộ lạc Tày cổ, có thể do Tày Hâu - Cần Hâu hoặc Tày Hây - Cần Hây biến âm mà thành. 

Không chỉ như vậy mà những năm 1960 của thế kỷ trước, ở Cao Bằng còn lưu truyền “slửa nộc soa”, tức áo lông chim trĩ và “slửa nộc cốt”, tức áo lông chim bìm bịp và một loại sang hơn là “slửa cáy nhùng” là áo lông gà công. Đó là những chiếc áo gần với chiếc “áo lông ngỗng” của Mỵ Châu - con gái của An Dương Vương. Ngay cả Mỵ Châu cũng chính là biến âm của tiếng Tày từ “mẻ chủa” hay ‘‘mẻ chẩu” mà thành.

Địa danh Cổ Loa đã được các nhà ngôn ngữ - dân tộc học lịch sử phân tích nguồn gốc biến âm từ Kẻ Lũ; những địa danh có tên Kẻ và những địa danh tương ứng với Cổ Loa ở Cao Bằng không thiếu. Gần thành Bản Phủ bên kia sông Bằng có Kẻ Giẳng, Kế Nông, Cả Lọ, Co Lỳ, ngay kinh đô Nam Bình có Đống Lân…, tương ứng với Cà Lồ, Đống Dân, Cổ Loa… Rất nhiều địa danh xung quanh thành Cổ Loa và kinh đô Nam Bình, thành Bản Phủ có sợi dây liên hệ, đó là những chứng tích cho thấy rõ sự liên quan giữa hai kinh đô Nam Bình và kinh đô Cổ Loa của Thục Phán - An Dương Vương.  
 Với những thông tin tư liệu đó, gạt bỏ những yếu tố truyền thuyết là những hạt nhân lịch sử, có thể khẳng định: Nam Cương của Thục Phán và Âu Lạc của An Dương Vương, đây là quá trình phát triển hợp lý, liên tục, có tính kế thừa trong lịch sử. Điều đó góp phần làm sáng tỏ và khẳng định giả thuyết: Thục Phán - An Dương Vương có nguồn gốc ở Cao Bằng đã đóng đô ở Cao Bình và có công lớn đối với việc thành lập nước Âu Lạc, đóng góp vào quá trình dựng nước và giữ nước trong giai đoạn đầu tiên của lịch sử nước ta. Nước Âu Lạc ra đời là một bước phát triển mới trong tiến trình lịch sử Việt Nam.      

Đinh Ngọc Viện (Báo Cao Bằng)

caytuyet re

dailien

tacnghiep re