Joomla Templates and Joomla Extensions by JoomlaVision.Com

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog
Bạn đang xem: LỊCH SỬ Đền Tam Trung

Đền Tam Trung

Phố Tam Trung (Thị xã), xưa gọi là Bến Cốc, đây là nơi cập bến của các thuyền, bè từ Trung Quốc, Hòa An, Hà Quảng xuống để giao lưu, buôn bán. Tại đây còn nổi tiếng có đền Gò Cốc (nay gọi là đền Tam Trung) để thờ ba vị đầu tỉnh đã trung thành với vua Minh Mạng.

Đền Tam Trung

Bờ bên phải sông Bằng, đoạn chảy qua đầu cầu Bằng Giang khi xưa là Bến Cốc.

Ở Bến Cốc xưa là nơi cư ngụ của dân đánh cá, chở đò, làm thuê, bốc vác. Những người dân đánh cá nơi đây hay nuôi chim Cốc dùng để bắt cá, có người nuôi vài chục con, nên dân qua lại gọi nơi này là Bến Cốc (ngày nay là đầu cầu Bằng Giang). Trước năm 1945, tại Bến Cốc vẫn diễn ra sôi động, trên bến dưới thuyền. Nhiều người Hoa đến đây làm ăn, sinh sống, sau lập nên một phố Khách, kéo dài từ đầu cầu Bằng Giang đến phố Vườn Cam ngày nay.

Vào thời vua Minh Mạng (1820 - 1840), triều đình đã đề ra nhiều chính sách cách tân đất nước từ nội trị cho đến ngoại giao. Ông chủ trương cải cách bộ máy cai trị, bãi bỏ nhiều hủ tục, lề thói cũ, đổi trấn thành tỉnh, củng cố chế độ lưu quan, chọn quan lại qua chế độ thi cử, bỏ hình thức tiến cử và thế tập, coi trọng công tác xây dựng quân đội, quan tâm làm tốt công tác biên phòng. Các chính sách cải cách của vua đã làm cho đất nước chuyển biến, phát triển về KT - XH, bảo vệ vững chắc đất nước. Tuy nhiên, các chính sách có đổi mới nhưng lại là sự hà khắc đối với nông dân, với đội ngũ quan lại cũ, các vùng thế tập ở miền núi.

Lúc bấy giờ, tại Cao Bằng có dòng họ Nông, đời đời làm thế tập cai quản vùng ki mi Bảo Lạc, họ Bế làm hào trưởng ở các châu Thạch Lâm, Quảng Nguyên. Không chịu được sự hà khắc của chế độ cải cách của nhà vua nên vào năm Quý Tỵ (1833), tri châu Bảo Lạc là Nùng Văn Vân đã khởi xướng chống lại triều đình. Quân khởi nghĩa từ Vân Trung, Ngọc Mạo (Bảo Lạc) tiến đánh Quảng Nguyên để chiếm lấy thành Mục Mã (Thị xã ngày nay). Tiếp đó, quân khởi nghĩa còn đánh chiếm các thành Lạng Sơn, Tuyên Quang, Thái Nguyên. Làm cho chế độ quan lại của nhà Nguyễn ở các nơi rơi vào nguy cơ đổ vỡ.

Ngày 2/10/1833, tại thành Mục Mã cánh quân khởi nghĩa do các tướng Bế Hựu Giám, Bế Hựu Cận, Bế Hựu Mão, Nguyễn Quang Ngọc chỉ huy với trên 5.000 quân cả thủy và bộ đã tiến đánh, chiếm lấy thành. Quân khởi nghĩa bao vây trong vòng một tháng, chặn hết các ngả không cho tiếp tế, làm cạn kiệt lương thực, vũ khí, thuốc nổ, viện binh triều đình đưa đến cũng bị chặn đánh ở các nơi: Tài Hồ Sìn, Khau Đồn, Nặm Nàng. Trước nguy biến như vậy, 3 vị quan đầu tỉnh lúc bấy giờ là Bố chánh Bùi Tăng Huy, Án sát Phạm Đình Trạc, Lãnh binh Phạm Văn Lưu bàn bạc cùng nhau quyết giữ lòng trung quân, dù phải chết cũng không chịu rơi vào tay quân khởi nghĩa. Vì vậy, Phạm Đình Trạc cho chôn sống mình, Bùi Tăng Huy và Phạm Văn Lưu thắt cổ tự tử trong thành Mục Mã.

Từ năm 1833 - 1835, nhà vua đã huy động 10 tướng giỏi, cùng với trên 15 vạn lượt binh sĩ mới dập tắt được cuộc khởi nghĩa Nùng Văn Vân. Dẹp xong quân khởi nghĩa, cảm phục trước lòng “trung quân ái quốc” của 3 vị đầu tỉnh, vua đã ban sắc dụ cho quân dân Cao Bằng lập đền thờ ở Gò Cốc (trên Bến Cốc) và đặt tên là đền Tam Trung, tức đền thờ 3 vị đầu tỉnh Phạm Đình Trạc, Bùi Tăng Huy và Phạm Văn Lưu đã trung thành với vua. Trong và ngoài đền có nhiều câu đối, ở gian chính có câu đối:

“ Tuyệt bút một chương trung lẫn hiếu

Hy sinh ba vị chết như còn”

Trong chiến tranh chống thực dân Pháp, năm 1951, ngôi đền bị máy bay Pháp bắn phá, hủy hoại. Năm 2000, có một gia đình tại địa bàn của đền đã bỏ kinh phí ra lập lại một điện thờ, hằng ngày hương khói ba vị quan Tam Trung đến nay.

Hữu Huyền (Báo Cao Bằng)
 
 
 
 

banner180x280