Trung Nguyên's Blog

Sun08182019

Last update12:48:47

Profile

Layout

Direction

Menu Style

Cpanel
Back LỊCH SỬ Một số địa danh xưa kia ở Thành phố Cao Bằng bây giờ là nơi nào

Một số địa danh xưa kia ở Thành phố Cao Bằng bây giờ là nơi nào

Thực dân Pháp đánh chiếm Cao Bằng từ năm 1886, chiếm nhiều đất đai để xây dựng doanh trại đồn trú.

Khu vực toàn quyền của viên quan năm trước kia, nay là khu Siêu thị Cao Bằng và khu cơ quan Ngân hàng nhà nước.

Khu trại lính khố đỏ nay là UBND tỉnh Cao Bằng. Khu trại lính khố xanh, nhà giám binh sau hòa bình lập lại là Bệnh viện tỉnh sử dụng, đến khoảng 1970, bệnh viện chuyển về vị trí hiện nay ở phường Tân Giang thì địa điểm đó được sử dụng làm Bến xe ô tô, nay chính là trường THCS Hợp Giang trên phố Kim Đồng. Đối diện với trường Hợp Giang, trước kia là khu nhà cẩm, còn gọi là nhà lao.

Những chức dịch cai trị tại địa phương dưới thời thuộc Pháp có: Lý trưởng - Thủ bạ (làm công việc Khai sinh - Khai tử). Khu phố Cũ có Lý trưởng gọi là Trưởng khoa. Khu Vườn Cam có Lý đốc gọi là Lý viễn. Khu phố Thầu có Trưởng hương… Khu khách sạn Phong Lan trước đây là dinh tuần phủ đặt dưới quyền cai trị của thực dân Pháp, là cơ quan hành chính cấp tỉnh - sau đó là cấp Lý trưởng.

Sau năm 1945, để củng cố chính quyền ngay từ cấp cơ sở, các phố đã được chuyển thành khu. Phố Thầu là khu Trần Quốc Tuấn, phố Cũ là khu Phạm Ngũ Lão, phố Vườn Cam là khu Quang Trung, phố Nước Giáp là khu Đinh Tiên Hoàng.

Đầu thế kỷ XIX phường Sông Bằng thuộc xã Ngọc Pha, tổng Cao Bằng, phủ Hòa An thì đến cuối thế kỷ XIX được gọi là Tam Trung, tháng 11/1945 Tam Trung được đổi tên thành Phùng Chí Kiên.

Cùng thời điểm tháng 11/1945 thì phường Sông Hiến lúc đó là khu phố Thanh Sơn được gọi là khu Phan Thanh. Khu Phan Thanh kéo dài từ nhà thờ Thanh Sơn đến chùa Đỏ (nay là Công ty Vật tư nông nghiệp - chỗ mà hay có mấy bác cảnh sát giao thông đứng ấy hihi…)

Ngày 03/10/1950, tỉnh Cao Bằng hoàn toàn giải phóng, khu Nà Phía (phường Tân Giang bây giờ) thuộc xã Đề Thám, huyện Hòa An. Năm 1954, hình thành khu Nà Phía - Tân An thuộc xã Lê Chung, huyện Hòa An.

Từ 1954 đến 1971, khu Nà Phía - Tân An đổi thành phố Nà Phía - phố Tân An thuộc về thị xã Cao Bằng.

Từ 1971 đến 1982, tiểu khu Nà Phía được thành lập thuộc xã Lê Chung, gồm có xóm Khuổi Tít, Mỏ Muối.

Đến 1982, phường Tân Giang thành lập, gồm tiểu khu Nà Phía và tiểu khu Tân An.

Từ xa xưa, nhân dân đã tận dụng nguồn nước sông Hiến, sông Bằng làm nước sinh hoạt và tưới tiêu. Thời Pháp thuộc, thực dân Pháp đã xây dựng một trạm bơm nước ở khu vực đầu phố Cũ. Nước được bơm lên lắng lọc ở Pháo Đài, rồi đưa lên tháp để phục vụ cho các đơn vị đồn trú và các công sở của chúng. Pháp chỉ phân phối nước đến hai nơi: một là khu nhà Séc phố Thầu và hai là khu ôten Bằng giang cũ (nay là Nhà bia tưởng niệm liệt sỹ của phường Hợp Giang - cạnh Chùa phố Cũ). Còn các phố khác như Vườn Cam, phố Cũ thì vẫn dùng nước sông hoặc nước giếng.

Ngay từ những năm 1920, các tư sản người Pháp, Hoa kiều ở thị xã đã nhanh chóng mở rộng kinh doanh thương mại, dịch vụ và vận tải để thu lợi nhuận. Khi đó mới hình thành khu phố Khách, là cắt một phần phố Vườn Cam.

Khoảng năm 1926, đã hình thành các khu trồng dâu nuôi tằm, kéo tơ, dệt thổ cẩm. Tại trung tâm thì có khách sạn, sòng bạc, rạp chiếu bóng, khu giải trí vui chơi gọi là "séc" - khu nhà Séc ở phố Thầu - nay là khu Vườn hoa Số 1 trên phố Kim Đồng (ngay sát khách sạn Hương Sen bây giờ). Khu nhà Séc là câu lạc bộ của những người giàu, có sân quần vợt.

Khu vui chơi thứ hai gọi là nhà Séc của giới quý tộc người Pháp, chỉ có các quan chức người Pháp mới được vào đây. Khu nhà Séc này địa điểm ở khu vực Đài Phát thanh Truyền hình tỉnh Cao Bằng bây giờ.

Vào thời kỳ này, còn có một nhà máy nhiệt điện (thường gọi là nhà máy đèn) do một người Pháp làm chủ, công suất nhà máy đèn này là 80KV. Địa điểm đặt nhà máy nhiệt điện là ở khu vực giữa Đài Phát thanh Truyền hình tỉnh và Rạp hát Ngoài trời bây giờ. Nhà máy này chỉ phục vụ cho các công sở, doanh trại lính đồn trú và một vài phố chính của thị xã lúc bấy giờ.

Dòng sông Bằng khi đó cũng được khai thác bởi các thuyền bằng gỗ vận chuyển hàng hóa buôn bán từ phố Thầu lên mỏ sắt Nước Hai; từ phố Thầu đi Phục Hòa, Tà Lùng, và đi cả Long Châu (Trung Quốc). Vì thế ở phường Hợp Giang được mệnh danh là vùng đất "trên bến dưới thuyền".

Ngay từ năm 1786, dòng sông Bằng (đoạn Sân bay Nà Cạn - khu nhà máy Tre trúc và khu Thi đấu thể thao bây giờ) còn được gọi là bến Kim Hoa (tức động Kim Pha - Hoằng Ngà) là nơi tụ tập, giao lưu buôn bán bằng thuyền bè của nhân dân thị xã Cao Bằng với nhân dân Trung Quốc.

Ngày 03/10/1967, Mỹ bắn phá cầu sông Bằng, đến 08/10/1967, chúng lại tiếp tục tập kích bắn sập cầu Sông Hiến, gây ách tắc giao thông nghiêm trọng.

Còn việc ở Cao Bằng có 3 trận "Đại hồng thủy" là vào những năm nào? Đó là vào tháng 8/1923, tháng 10/1950 và tháng 8/1986.

CaoBangPro sưu tầm và tổng hợp

caytuyet re

tacnghiep re