Trung Nguyên's Blog

Fri09202019

Last update01:00:20

Profile

Layout

Direction

Menu Style

Cpanel
Back LỊCH SỬ Trấn Cao Bằng xưa - tỉnh Cao Bằng nay (Bài 10)

Trấn Cao Bằng xưa - tỉnh Cao Bằng nay (Bài 10)

Bài 10: An Biên Đại vương Hoàng Lục trấn biên

Hoàng Lục (Hoàng Pháp) là Thủ lĩnh người Tày ở xã Lũng Đính, châu Thượng Lang - nay thuộc xã Đình Phong (Trùng Khánh). Năm 1076, quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy chia làm nhiều hướng sang xâm lược nước ta, nhánh quân đánh vào Cao Bằng do Yên Đạt, Miên Lý chỉ huy, đi đến đâu chúng cướp bóc, chém giết đến đó. Theo gương các thủ lĩnh Nùng Tông Đản, Thân Cảnh Phúc…, Hoàng Lục đã kêu gọi nhân dân tự tạo vũ khí, cất giấu lương thực, tài sản, lập làng bản chiến đấu anh dũng chống giặc. Quân Tống bỏ chạy, sau đó bị quân ta đánh bại hoàn toàn. Nhân dân địa phương đã lập đền thờ, ghi nhớ công lao của ông.

Đền thờ An Biên tướng quân Hoàng Lục. Ảnh: Thủy Tiên

Theo Bế Hựu Cung trong Cao Bằng thực lục chép về miếu Lũng Đính cho biết về Hoàng Lục như sau: “Về đời nhà Lý, năm Giáp Ngọ niên hiệu Long Thuỵ Thái Bình năm thứ nhất (1054), người xã Lũng Đính, châu Thượng Lang, họ Hoàng tên Lục, sức khỏe hơn người, đối với ai cũng khoan hòa nên lòng người phần nhiều quy phục về với Lục. Lục trước đây cũng làm chức quan giữ đất cho Trí Cao. Đến khi quan quân nhà Tống đuổi Trí Cao, tràn sang đất nước Nam, ông lại ngầm có chí mở mang bờ cõi.

Ông đoán rằng quân Tống ở xa đến đây, lấy quân nhàn rỗi của ta đối địch với quân họ nhọc mệt có thể đánh được. Bèn lấy hơn một nghìn đinh tráng phục sẵn ở đất Khiếu Thang, đánh được quân nhà Tống, lấy lại được đất châu ấy gồm có cả 8 châu gần quanh đấy nữa. Rồi ông phục theo nhà Lý, đem hết cả nhân dân lệ thuộc vào đất đai bờ cõi. Ông lại xâm lấn dần đất của nhà Tống, đem nhân dân ở đấy phụ thuộc về nhà Lý. Vua Lý càng gia ban cho tước vị cao lên. Nhưng ông còn chưa mãn nguyện, dâng biểu lên vua Lý rồi đem rất nhiều binh lính sang đánh phá Ung Châu. Nhưng vì viện binh không có, bị quân địch đánh đằng trước, đằng sau, ông ở trong trận xông ra đánh lại, nhưng không được, trong cuộc chiến đấu không cân sức đó, ông đã hy sinh anh dũng.

Về sau Triều nhà Lý truy phong ông làm Đại vương, lập đền thờ ở xã Lũng Đính, mùa Xuân, mùa Thu được quốc tế (tức tế lễ theo nghi thức cấp quốc gia). Các triều đại gia phong mỹ tự làm Hạ đẳng thần, sắc phong duệ hiệu là: An Biên tướng quân linh ứng uy liệt, ngự biên tích huống phù hựu, Hoàng Lục đại vương”. 

Hoàng Lục dũng lược hơn người, có chí mở mang bờ cõi, đánh nhà Tống lấy lại được đất các châu ấy, rồi đem cả nhân dân quy phục về nhà Lý, đủ tỏ lòng trung thành của ông lúc nào cũng hướng về nhà vua, được đặc cách ban cho thịnh điển, là để nêu công của ông. 

Cùng với những ghi chép ở Cao Bằng, theo lưu truyền trong dân gian ở làng Đình Bảng (Bắc Ninh) thì Hoàng Lục lại được vua Lý gả công chúa Lý An Quốc - tức Bà Chúa Kho - nay được thờ tại đền Cổ Mể, phường Vũ Ninh, thành phố Bắc Ninh (tỉnh Bắc Ninh). Tương truyền người phụ nữ này đã khéo tổ chức sản xuất, tích trữ lương thực, trông nom kho tàng quân đội và quốc gia trong cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược, góp phần giành chiến thắng ở phòng tuyến Như Nguyệt (1076). Khi bà qua đời, nhân dân đã lập đền thờ để ghi nhớ công ơn của bà. 

Công chúa Lý An Quốc là con gái thứ sáu của vua Lý Thánh Tông. Vua hiếm con trai, bà cả là Hoàng hậu Thượng Dương sinh được 5 công chúa. Bà thứ Lê Thị Mai sinh được công chúa Lý An Quốc, ngày 12 tháng 4 năm Giáp Ngọ (1054), khi công chúa vừa được 2 tuổi thì bà mất. Công chúa Lý An Quốc được vua giao Hoàng hậu Thượng Dương nuôi dưỡng, từ nhỏ Lý An Quốc đã thông minh, học giỏi lại thạo cung kiếm, được vua cha rất yêu quý. Lý An Quốc sau được vua gả cho Hoàng Lục là người đang trấn thủ vùng biên viễn Quảng Nguyên (Cao Bằng). Năm 1076, nhà Tống sai Quách Quỳ đem quân sang xâm lược Đại Việt. Quách Quỳ tiến quân đến Lạng Sơn, phó tướng là Miên Lý đi đường Quảng Nguyên, đánh Cao Bằng vào tháng 12 năm 1076. 

Đang trên đường từ Quảng Nguyên rút về Cao Bằng để cố thủ, bất ngờ phò mã Hoàng Lục bị Miên Lý phục kích nên đã hy sinh.

Trong cuộc kháng chiến chống Tống, Thái úy Lý Thường Kiệt cho xây phòng tuyến trên sông Như Nguyệt (sông Cầu) để chống quân Tống. Ông giao cho công chúa Lý An Quốc giữ chức Chi cục hậu cần, đóng kho ở phía bắc sông (vùng Trúc Lát) và phía nam sông (vùng Vũ Ninh) để chi viện cho chiến tuyến từ Thái Nguyên tới Phả Lại. 

Sau khi tướng giặc Quách Quỳ tiến quân chiếm Lạng Sơn, biết là khó giữ nên công chúa Lý An Quốc cho giải phóng các kho từ phía bắc sông Như Nguyệt về phía nam, mặt khác cho dân vay không lấy lãi hoặc cho không để khỏi rơi vào tay giặc. Đến tháng Giêng năm 1077, sau khi quân Tống chiếm được phía bắc sông Như Nguyệt, chúng thúc quân vượt sông đánh chiếm vùng Thị Cầu, Bắc Ninh.

Bị Lý Thường Kiệt chặn đường tiếp lương, chúng quyết đánh chiếm kho lương thực ở Vũ Ninh. Tướng giặc cho sứ giả vào dụ và bắt công chúa Lý An Quốc phải dâng nộp kho, mặt khác chúng xin cầu hôn với bà. Trước tình hình trên, công chúa giả vờ phê vào thư cho sứ giả đem về, nhận và hẹn giờ Thìn ngày hôm sau xin sẽ dâng toàn bộ khu kho bao gồm 2 vạn hộc thóc và hàng vạn bộ cung tên.

Tướng nhà Tống chờ đợi nhưng vẫn cho quân bao vây kín khu vực kho. Trong khi đó, công chúa cho chỉnh đốn quân ngũ, sai người dùng diêm tiêu, lưu huỳnh, dầu, chuẩn bị thiêu hết kho tàng, cả thảy 11 kho (có 9 kho gạo, 2 kho cung tên). Đến đêm bà cho phóng hỏa đốt cháy hết. Tiếp đó, bà cho đánh xuống phía đông nam quyết chiến với giặc và bà cho mở cửa phía tây bắc để rút quân về phía Yên Phong. Công chúa chiến đấu quyết liệt và anh dũng hy sinh ngày 12 tháng Giêng năm Đinh Tỵ (tức ngày 16/2/1077), khi vừa tròn 23 tuổi, chưa có con. 

Đến nay chuyện về công chúa Lý An Quốc vẫn lung linh chất huyền thoại. Nhưng với nhân dân ta, bà cùng với An Biên tướng quân Hoàng Lục Đại vương ở Cao Bằng được coi như những anh hùng trong cuộc đấu tranh chống ngoại xâm, được nhân dân tôn vinh thờ phụng.
   

Đinh Ngọc Viện

caytuyet re

tacnghiep re