Trung Nguyên's Blog

Wed10232019

Last update22:38:15

Profile

Layout

Direction

Menu Style

Cpanel
Back LỊCH SỬ Trấn Cao Bằng xưa - tỉnh Cao Bằng nay (Bài 14)

Trấn Cao Bằng xưa - tỉnh Cao Bằng nay (Bài 14)

Bài 14: Họ Nông thổ quan Hạ Tư Lang với việc giữ yên bờ cõi quốc gia

Dưới thời Lê - thời kỳ vua Lê Thái Tông, miền đất Cao Bằng, đặc biệt là các châu ở vùng biên  giáp với Trung Quốc, tình hình diễn ra rất phức tạp. Triều đình nhà Lê cũng như nhân dân địa phương dưới sự lãnh đạo của các thủ lĩnh phải thường xuyên đấu tranh để giữ gìn bờ cõi, giữ gìn lãnh thổ quốc gia.

 
TP. Cao Bằng về đêm. Ảnh: Trung Nguyên  

 


Trong nửa đầu thế kỷ XV, vụ tranh chấp lấn chiếm biên giới được nói tới đầu tiên trong sử liệu Việt Nam cũng như sử liệu Trung Quốc là vụ xảy ra ở châu An Bình, Tư Lăng thuộc tỉnh Quảng Tây và châu Tư Lang Hạ (từ trước thế kỷ XII gọi là châu Tư Lang. Thời nhà Minh thống trị là Hạ Tư Lang. Cuối thời Lê Thánh Tông là châu Hạ Lang), thuộc tỉnh Cao Bằng vào năm 1438. Đây là khu vực giáp ranh giữa tỉnh Cao Bằng và Lạng Sơn của Việt Nam với tỉnh Quảng Tây của Trung Quốc.

Về vụ tranh chấp này, Đại Việt sử ký toàn thư chỉ ghi tóm tắt rằng: "Năm thứ 5 niên hiệu Thiệu Bình (1438)... Tháng 12, nước Minh sai Cấp sự trung là Thang Đỉnh, Hành nhân là Cao Dần sang nói về việc địa phương. Ngày 20, sai Lê Bá Kỳ, Bùi Cầm Hổ sang nước Minh tâu về việc địa phương Thái Bình".

Theo Minh sử và Minh thực lục thì vùng châu An Bình, huyện Long Châu, phủ Thái Bình, tỉnh Quảng Tây bị thổ quan ở châu Tư Lang (Đại Việt) là Nông Nguyên Hồng xâm phạm, bắt người, cướp đoạt gia súc, đồng thời châu Tư Lang cũng bị tiến công…

Trong Bang giao chí, Phan Huy Chú ghi lại lá thư phía Đại Việt gửi cho Ty Bố chính (cơ quan quản lý việc dân chính một tỉnh) tỉnh Quảng Tây, tố cáo trở lại như sau: "Nước An Nam tư về việc địa phương. Gần đây căn cứ vào báo cáo của bọn Nông Kính, Nông Phúc là thổ quan châu Tư Lang Hạ, xét nước tôi đã nhiều lần nghe theo sắc dụ của triều đình, giữ đất, yên dân. Nay xét những sự việc trong tờ báo cáo ấy làm tờ tư gửi sang quý Ty, phiền quý Ty sức xuống cho bọn thổ quan Triệu Nhân Chính ở An Bình dưới quyền quý Ty, sai đem những đất của các thôn, động đã chiếm, số dân đã bắt phải trả lại cho nước tôi và nghiêm cấm các châu ấy không được xâm chiếm, cướp bóc để làm theo ý thương dân khắp nơi như một của Hoàng đế. Kính thư".

Qua tư liệu trên chúng ta biết, khi Trung Quốc có những hành động vượt biên giới lấn chiếm lãnh thổ nước Đại Việt, các thổ quan đã kịp thời báo cáo về triều đình. Và trước yêu cầu của phía Đại Việt, Minh Anh Tông đã lệnh cho viên Tổng binh tỉnh Quảng Tây tiến hành điều tra thực tế vùng tranh chấp, để sau đấy triều Minh với Đại Việt cùng cử phái đoàn đến xem xét thực địa biên giới. Cách giải quyết này triều Minh đã thông báo trước cho phía Đại Việt biết. Thời gian dự định hội khám là vào năm 1442.

Với tư tưởng hòa hiếu, nhân nghĩa, để giữ yên bờ cõi, triều đình nhà Lê của Đại Việt đã xem xét đề nghị này của phía nhà Minh, Đại Việt đã cử đoàn đại diện do Đào Công Soạn dẫn đầu tham gia hội khám. Nhưng cuộc hội khám đó không có kết quả. 

Sự việc trên chưa ngã ngũ thì ngay trong năm 1442, viên thổ quan Long Châu tỉnh Quảng Tây là Triệu Nhân Chính lại tiếp tục sai bọn Lã Thông đem hơn 1.000 quân đánh phá hai thôn Hạ Tư Lang của Đại Việt, bắt người, cướp bóc gia súc. Được báo cáo của Nông Kính, thổ quan Hạ Tư Lang về sự cướp phá của Trung Quốc, triều đình nhà Lê tỏ rõ thái độ phản ứng ngay, trong công văn gửi sang Trung Quốc năm 1444 nhà Lê nói rõ: "Bọn đầu mục châu Hạ Tư Lang trấn Thái Nguyên là Nông Kính nhiều lần có đơn kêu bị bọn thổ quan Long Châu Triệu Nhân Chính sai đầu mục là bọn Lã Thông mang quân tới đánh chiếm các động Vũ Đức châu ấy, bắt người và trâu, đốt phá nhà cửa, xâm chiếm các động Yên Hoa và địa phương các thôn Quế Cảnh. Tôi đã cử người sang quý Ty xin bắt bọn Triệu Nhân Chính đem trả các địa phương đã xâm chiếm và số người đã bắt, nhưng sau đấy không thấy người nào về báo".

Để giải quyết vấn đề tranh chấp mà hai bên tố cáo lẫn nhau, triều Minh đưa ra biện pháp truyền thống là hẹn thời gian cả triều Minh lẫn Đại Việt cùng cử đại diện tới địa điểm xảy ra sự việc xem xét, xác minh phải trái.

Nhìn chung cách giải quyết các cuộc tranh chấp biên giới bằng đấu tranh hai bên cùng có mặt để xem xét thực địa đã đưa lại những kết quả nhất định. Do vậy, sau cuộc hội khám vào năm 1447 tại vùng Long Châu - Hạ Tư Lang giữa đại diện của triều Lê và quan chức tỉnh Quảng Tây, đã đi tới hoạch định được đường biên giới ở vùng này.

Đinh Ngọc Viện

caytuyet re

dailien

tacnghiep re