Joomla Templates and Joomla Extensions by JoomlaVision.Com

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog

Trung Nguyên's Blog Trung Nguyên's Blog
Bạn đang xem: VĂN HÓA Nghệ nhân dân gian - người “giữ lửa” văn hóa truyền thống - Bài 6

Nghệ nhân dân gian - người “giữ lửa” văn hóa truyền thống - Bài 6

Bài 6: Người giữ “hồn” bản sắc văn hóa dân tộc Dao Đỏ

Dành trọn cuộc đời để lưu giữ, bảo tồn kho tàng văn hóa giàu bản sắc của dân tộc Dao Đỏ, đến nay, Nghệ nhân dân gian Trịnh Kiểm Pu, gần 60 tuổi, xóm Lũng Trang, xã Thái Học (Nguyên Bình) đã sưu tầm, nghiên cứu, sáng tác nhiều khúc hát dân ca, dân vũ, nghi lễ thờ cúng, lễ hội truyền thống... của cộng đồng người Dao Đỏ. Nay tuổi ngày càng cao, ông Pu càng lo lắng, trăn trở về văn hóa truyền thống Dao Đỏ sẽ bị mai một, thất truyền.

Tiết mục hát dân ca do ông Trịnh Kiểm Pu sáng tác, dàn dựng được biểu diễn tại Hội thi hát dân ca, trình diễn trang phục dân tộc huyện Nguyên Bình năm 2017.

Sinh ra, lớn lên tại xã Thái Học - nơi duy nhất trên địa bàn tỉnh có 100% hộ dân tộc Dao Đỏ sinh sống, nên ông Trịnh Kiểm Pu đã gắn bó, đắm chìm trong những làn điệu dân ca, những câu hát giao duyên truyền thống của dân tộc mình. Có cha làm thầy cúng nên sớm được theo cha đi nhiều nơi thực hiện nhiều nghi lễ thờ cúng của dân tộc Dao. Ông Pu bộc bạch: Những cuốn sách cổ là báu vật tổ tiên lưu lại cho con cháu qua bao đời. Qua những trang sách quý hiếm sẽ biết được tiến trình lịch sử hình thành, phát triển của tổ tiên người Dao; những nghi lễ, truyện cổ; kinh nghiệm sản xuất; quan niệm vạn vật; các bài thuốc dân gian, bí quyết chữa bệnh gia truyền của tổ tiên... 

Càng tìm hiểu, ông Pu càng say mê sưu tầm, nghiên cứu, biên soạn các khúc hát dân ca, điệu múa, nghi lễ... giàu bản sắc của người Dao. Vì thế, ngôi nhà của ông Pu luôn là nơi để những nghệ nhân dân gian của cộng đồng người Dao nơi đây tụ họp, trao đổi với nhau những vốn văn hóa giàu bản sắc; phục dựng, sáng tác và cùng nhau thưởng thức những khúc hát dân ca, dân vũ truyền thống... Đồng thời, còn là một địa chỉ tin cậy mà các cơ quan quản lý văn hóa, nhà nghiên cứu trong và ngoài tỉnh tìm đến khi muốn nghiên cứu, tìm hiểu văn hóa truyền thống của dân tộc Dao. 

Ông Đặng Vần Sơn, công chức văn hóa xã, Chi hội trưởng Phân chi hội Bảo tồn dân ca các dân tộc xã Thái Học cho biết: Bên cạnh công tác sưu tầm, nghiên cứu, truyền dạy, ông Pu rất nhiệt tình tham gia các hoạt động bảo tồn dân ca các dân tộc tại địa phương. Không chỉ là một hạt nhân văn nghệ, ông Pu là người trực tiếp sáng tạo, dàn dựng những làn điệu dân ca, điệu múa cổ truyền để Chi hội Bảo tồn dân ca các dân tộc huyện Nguyên Bình và Phân chi hội Bảo tồn dân ca các dân tộc xã Thái Học luôn có những tiết mục mang đậm tính nghệ thuật, gây được ấn tượng và giúp giành được nhiều giải thưởng khi tham gia các hội diễn văn nghệ trong và ngoài tỉnh.

Không chỉ am hiểu vốn văn hóa truyền thống dân tộc Dao, thấy nguy cơ thế hệ trẻ ngày càng không mặn mà với văn hóa truyền thống, không còn mấy người biết hát, biết nói đúng tiếng mẹ đẻ, ông Pu mở các lớp học tiếng Dao miễn phí tại nhà của mình. Bằng sự tận tâm trong truyền dạy, tình yêu với văn hóa Dao, ông Pu đã dày công sưu tầm, ghi chép các làn điệu dân ca, dân vũ, dân nhạc, nghi lễ thờ cúng... của người Dao một cách ngắn gọn, dễ hiểu nhất để mọi người đều nắm được những nét văn hóa “hồn cốt” nhất của dân tộc Dao.  

Để tìm hiểu, làm tốt việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống Dao Đỏ, ông Pu đã kiên trì, đam mê, mỗi tháng dành thời gian 10 - 15 ngày đến nơi có cộng đồng dân tộc Dao sinh sống để sưu tầm sách cổ, tìm hiểu các nét văn hóa... Ông Pu chia sẻ: Người Dao có nhiều nghi lễ thờ cúng như: Cúng mưa, cúng thóc giống, cúng hồn gia súc, cấp sắc… Tất cả các nghi lễ đó được lưu giữ trong những cuốn sách cổ nhưng phải là người biết đọc chữ Dao mới có thể thực hiện được. Do đó, tôi phải sưu tầm, biên soạn và truyền dạy tiếng Dao cho thế hệ trẻ. Nếu không làm, mai sau con cháu làm sao còn biết nguồn cội, bản sắc dân tộc nữa. Dù tận tâm, nhiệt huyết sẵn lòng truyền dạy cho những ai muốn học, tìm hiểu về tiếng Dao và vốn văn hóa giàu bản sắc... nhưng cho đến nay vẫn chưa có ai đủ kiên trì và quyết tâm, dày công theo tôi học lâu dài. Nên tôi rất lo văn hóa truyền thống dân tộc Dao sẽ bị mai một, thất truyền.

Chung nỗi lo với ông Pu, chúng tôi thấy những nỗ lực, cố gắng của ông trong thời gian qua trong việc bảo tồn, gìn giữ và truyền dạy các giá trị văn hóa truyền thống giàu bản sắc dân tộc Dao vẫn chỉ là một giải pháp trước mắt tạm thời. Càng băn khoăn, trăn trở hơn khi ông Pu dành cả đời tận tâm, có nhiều đóng góp trong việc gìn giữ, bảo tồn văn hóa truyền thống dân tộc Dao, truyền dạy không có thù lao, luôn nỗ lực hết mình vì tinh hoa các di sản mà cha ông để lại. Việc làm của ông Pu cần có chính sách đãi ngộ thiết thực để có thêm động lực truyền dạy, gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc Dao trường tồn với thời gian. 

Thúy Hằng (Báo Cao Bằng)
 
 
 
 

banner180x280