Slide06.jpg

Nét độc đáo hát giao duyên trong đám cưới của người Dao đỏ ở Nguyên Bình

Hằng năm, vào tháng 10 âm lịch, khi mùa màng đã thu hoạch xong, ở các bản người Dao đỏ của huyện Nguyên Bình lại rộn ràng các đám cưới.

Đoàn đưa đón dâu của dân tộc dao đỏ, xã Thái Học (Nguyên Bình).

 Tại các cuộc này, không chỉ là ngày vui hạnh phúc đôi lứa của cô dâu, chú rể, mà còn là niềm hạnh phúc của các bậc cha, mẹ, ông, bà và của họ hàng, thân tộc, xóm bản, bạn bè gần xa. Đây cũng là dịp để các chàng trai, cô gái của các bản người Dao gặp gỡ nhau, hát giao duyên với những lời ca độc đáo, tha thiết.

Trong đám cưới người Dao đỏ, ngoài các nghi lễ truyền thống đã được thiết lập từ ngàn xưa, còn có hát giao duyên. Cuộc hát này thường được thực hiện vào thời điểm khi chú rể, cô dâu đã hoàn tất các thủ tục để thực sự trở thành vợ chồng. Khi đó, các nam thanh, nữ tú từng bên cử ra đại diện của mình để hát giao duyên, mỗi bên từ 5 - 9 người.

Nam thường hát mời đầu tiên với những câu hát như:

Nhìn chúng em, các anh thấy rộn ràng

Xin cùng vui hát để càng cho vui.

Bên nữ đáp lại:

Các anh mời, chúng em xin tỏ lời

Xin các anh hát những lời thiết tha.

Rồi họ hát lời qua, lời lại cho đến gà gáy sang canh, khi lời Páo dung đã đậm đà, chất men say trong tình yêu thương đã lên đến cao trào, khi những đôi mắt đưa tình đã cảm mến lẫn nhau, cùng với các chén rượu nồng nàn thì đến lượt từng đôi, từng đôi một họ tỏ tình bằng hát Páo dung với nhau.

Trong một lần dự một đám cưới ở bản Tàn Pà, xã Yên Lạc (Nguyên Bình), tôi được đắm mình trong những lời hát giao duyên thắm đượm men say và độc đáo của các chàng trai, cô gái Dao đỏ:

Nam mở đầu:

Em ơi, anh về đây được gặp em

Thật là duyên may được gặp nhau

Ta cùng nhau cất lên lời ca nhé?

Để yêu bản làng

Để rộn ràng khắp nương rẫy

Để vui cho đám cưới

Để chúc phúc cho chú rể, cô dâu.

Nữ đáp:

Anh ơi! Anh ở bản nào tới đây?

Mà anh nói lời hay thế

Em được gặp anh thật là vui vẻ

Chúng ta cùng hát Páo dung

Cho vui đám cưới

Cho người già vui, trẻ em cùng vui

Cho cô dâu, chú rể vui hạnh phúc trăm năm.

Nam:

Nghe em hát, tim anh vời vợi

Từng lời em như cháy bỏng trong lòng

Khi em về, anh chẳng biết làm sao nữa

Anh sẽ luôn nghĩ về bài hát chúng mình

Nghĩ về em, người con gái yêu thương.

Nữ:

Anh ơi! Hình như em đã yêu anh

Khi anh về, em biết làm sao nhỉ?

Em sẽ buồn rất nhiều vì nhớ anh

Anh ơi, khi làm nương, làm rẫy

Khi đi săn, đi núi

Anh hãy cõng theo hồn em

Khi nóng bức, mệt mỏi

Anh hãy “uống hồn em”

Thì sẽ làm cho mát dịu

Mọi nhọc nhằn sẽ tiêu tan.

Nam:

Em ơi! Anh không thể xa em!

Chúng ta là lương duyên của nhau rồi

Đức Nguyệt - Lão đã se cho từ lâu

Bây giờ ta gặp nhau

Xin được ở chung một nhà

Chung cha, chung mẹ... em ơi!.

Hát đến đây, đôi trai gái như đã hiểu được nhau, tình lưu luyến nảy nở, rồi họ hẹn gặp nhau một ngày gần nhất để bày tỏ tình yêu. Lúc này đám cưới người bạn cũng đã kết thúc, họ chia tay ra về trong sự nhớ nhung, tha thiết vời vợi. Và có lẽ, một đám cưới nữa trong tương lai sẽ tới qua những lời trao gửi tha thiết ấy. Đây là một nét đẹp văn hóa độc đáo trong đám cưới của người Dao đỏ hiện vẫn được bảo tồn và phát huy ở Nguyên Bình.

 
Hữu Huyền
Slide10.jpg
Slide04.jpg
Slide04.jpg
Slide03.jpg