Slide08.jpg

Miếu Trùng Kiến, Nà An với công trình trị thủy, chống úng trên sông Trà Lĩnh

Dòng sông Trà Lĩnh bắt nguồn từ biên giới Việt - Trung chảy qua thị trấn Hùng Quốc (Trà Lĩnh) xuôi về Bản Pát rồi chảy ngầm vào hang núi Rù Cặp, Rù Tính, chảy lên Nậm Chá cung cấp nước cho 36 hồ trên núi Thang Hen.

Do nhiều năm mưa lũ tràn về, cây cối chèn lấp hết dòng chảy trong hang, nước tắc nghẽn gây úng lụt cả 3 xã: Cao Chương, Hùng Quốc, Quang Hán. Các cánh đồng ngập sâu trong nước không cấy được, gây ra nạn đói, nhân dân lâm vào cảnh đói nghèo liên miên. Dân gian có câu: Nậm Thuổm Kéo Quý, chỉ Keng Pát (nước ngập đến Kéo Quý, thoát ra Keng Pát rồi chảy đi).

Chuyện kể rằng: bà Nông Thị Vưu, người làng Pò Khao, thị trấn Hùng Quốc về làm dâu ở làng Đoỏng Có, xã Cao Chương có công trị thủy, chống úng trên sông Trà Lĩnh nên được nhân dân dựng miếu thờ. Thấy ngập lụt, bà Nông Thị Vưu về xuôi thuê 12 thợ lặn lành nghề lên khai thông Rù Cặp, Rù Tính để thoát lũ. Các thợ lặn dùng các sải vải khổ hẹp của dân trong vùng dệt, đem nối lại làm dây tụt xuống hang vớt các chướng ngại vật lấp hang làm nước nghẽn lại. Khi công việc sắp hoàn thành thì nước lũ tràn về cuốn theo 12 người thợ lặn, nhân dân trong vùng thương tiếc làm lễ cầu hồn; gia đình các thợ lặn mỏi mắt trông chờ không thấy người thân về, bèn rủ nhau lên tìm mới biết con, cháu mình bị nước cuốn đi. Bà Nông Thị Vưu đã chăm sóc và chu cấp tiền bạc cho các gia đình có con, cháu bị thiệt mạng ở đây và biết ơn 12 thợ lặn đã khai thông dòng chảy, nạn ngập úng không xảy ra nữa, nhân dân lại có đất trồng trọt, cấy lúa. Bà chính là em cô của hai chàng Nông Thống Lang, Nông Thống Lệnh, đã có công giúp anh và nghĩa quân đi quyên góp lương thực để nuôi nghĩa quân, góp phần đánh thắng quân xâm lược, đem lại sự bình yên cho cả vùng Trà Lĩnh, khi mất bà được nhân dân tôn thờ là Thần nông.

Nguồn nước sông Trà Lĩnh đổ vào Rù Cặp, Rù Tính vào trong hang tạo thành bình thông chảy lên Nặm Chá đổ vào 36 cái hồ trên Thang Hen. Theo truyền thuyết, có đôi vợ chồng ở Thang Hen vì hạn hán không trồng cấy lúa được nên rủ nhau xuống Bản Pát quê vợ mò cua, bắt cá sống qua ngày. Một hôm, chàng bắt được một con cá to, chàng lấy dây sâu vào mang cá, định đem về bán, xong như thần linh sai khiến chàng lại thả con cá xuống sông. Khi hai vợ chồng quay về Thang Hen, nước đã thông Rù Cặp, Rù Tính chảy về hồ Thang Hen qua Nậm Chá. Hai vợ chồng nhìn thấy con cá còn có dây sâu ở mang, mới biết nước sông Trà Lĩnh chảy lên Nậm Chá đổ vào 36 cái hồ trên núi Thang Hen.

Miếu thờ bà Nông Thị Vưu có tên là “Trùng Kiến, Nà An - miếu thờ Thần nông” ở thôn Nà Ỷ, Bản Pát, xã Cao Chương, huyện Trà Lĩnh. Tại đây, còn có tấm bia đá ghi: Năm Khải Định thứ 9 quan châu hô hào dân, có 91 hộ đóng góp 6.229 m2 đất giao cho một số hộ canh tác để góp tiền trông nom, hương khói miếu thờ và ghi đầy đủ họ tên 51 hộ dân đã đóng góp công đức xây dựng miếu.

Năm 1996 miếu đổ nát, nhân dân xây dựng lại, có một gian thờ bà Thần nông Nông Thị Vưu, diện tích 13,4 m2 xây bằng gạch vồ, mái lợp ngói Hương Canh. Trong miếu có ghi ba hàng chữ nho:

Phong vũ phiêu diêu tự bất

 

Thần Nà An vị tọa

 

Đồng tâm hiệp lực tạo cao”.

(Nhớ công 12 thợ lặn)

Nay đổi ngày giỗ hằng năm vào ngày 10/3 âm lịch (trùng ngày Giỗ tổ Hùng Vương).

 
Nguyễn Xuân Toàn
Slide03.jpg
Slide02.jpg
Slide01.jpg
Slide04.jpg