Slide01.jpg

Ngọt ngào giai điệu quê hương

Cao Bằng - mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, được thiên nhiên ban tặng nhiều cảnh đẹp hùng vĩ, nên thơ với nhiều địa danh đi vào lịch sử dân tộc, một nền văn hóa độc đáo..., trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo cho thi, ca, nhạc, họa.
 
 
Nắng sớm vùng cao. Ảnh C.Đ.H

Những văn nghệ sỹ là con em các dân tộc Cao Bằng với tình yêu mãnh liệt và sâu sắc với quê hương đã sáng tác nhiều ca khúc ca ngợi truyền thống, bản sắc văn hóa các dân tộc, thành tựu trên con đường đổi mới. 

Các nhạc sĩ Cao Bằng với lòng đam mê âm nhạc, tình yêu quê hương, đất nước đã sáng tác nhiều tác phẩm âm nhạc đi vào lòng người. Với tình cảm viết về quê hương và viết cho quê hương là một niềm hạnh phúc lớn, họ sáng tác nhiều ca khúc có chủ đề ca ngợi cảnh đẹp thiên nhiên, nét đẹp bản sắc văn hóa các dân tộc, những ca khúc trong đó ẩn chứa đầy những cảm xúc, tình cảm của những người con nơi cội nguồn cách mạng. 

NGUỒN CẢM HỨNG BẤT TẬN TỪ QUÊ HƯƠNG
Sinh ra ở vùng đất Hưng Đạo (Hòa An) - nơi có những cánh đồng lúa phì nhiêu, thiên nhiên tươi đẹp, những ca khúc của nhạc sỹ Bế Kha luôn tươi vui, nhẹ nhàng, giản dị và giàu tình yêu với quê hương. Hơn 100 ca khúc trong 5 tuyển tập bài hát là kết quả trong sự nghiệp sáng tác của ông, nhiều bài hát trở thành bài ca truyền thống của các ngành, đơn vị nhưng tất cả đều chứa đựng tình yêu của ông đối với quê hương, đất nước. Trong đó phải kể đến tác phẩm “Bài ca quê hương”, bài hát mang âm hưởng dân ca Tày với giai điệu nhẹ nhàng, tha thiết “áo chàm xưa theo Bác Hồ, chống áp bức nêu gương đấu tranh, xua tan đi đêm đen đói rách nghèo nàn trên quê hương tôi... đất nước ghi công, tên Cao Bằng khắc mãi vào trong tim của muôn người rồi”. Bài hát như một biên niên sử về Cao Bằng, cảm xúc sáng tác bắt nguồn từ trái tim của người nhạc sỹ với tình yêu quê hương tha thiết. Nghe ca khúc của Bế Kha dễ nhận ra tâm hồn lãng mạn, giàu cảm xúc của một con người luôn sáng tạo, miệt mài, say mê với nghệ thuật, đắm mình với tình yêu quê hương. 

Trong năm 2012, trước sự kiện Thị xã Cao Bằng trở thành Thành phố trực thuộc tỉnh, đông đảo người dân Thành phố trẻ và những người yêu âm nhạc đều nhớ và dành tình cảm quý mến đối với ông bởi ca khúc “Thành phố Cao Bằng ơi”. Bài hát có sức lan toả mạnh mẽ, niềm tự hào của tác giả về sự đổi thay của quê hương trên con đường đổi mới “Thành phố Cao Bằng có con sông mộng mơ nước trôi lững lờ. Bốn bề núi biếc bao quanh như giang vòng tay ôm Thành phố… Thành phố Cao Bằng ơi! Chúng tôi gắng công tháng ngày. Bằng bàn tay, bằng khối óc và bằng truyền thống của quê hương cách mạng chúng tôi nguyện dựng xây cuộc sống”… Với lời ca trong sáng, giai điệu thiết tha đã giúp cho bài hát có sức sống trong lòng công chúng, được mọi người hân hoan đón nhận. Thành công đó chính là nhờ tâm huyết và tình yêu sâu sắc đối với quê hương của người nhạc sỹ. 

Dù xã hội phát triển đến đâu, chịu sự giao thoa của các nền văn hóa khác, thì những sáng tác của nhạc sỹ Bế Kha luôn mang hơi hướng cội nguồn, mang sắc thái địa phương. Ông bộc bạch: Suốt đời tôi lấy quan niệm hiện đại và đậm đà bản sắc dân tộc làm phương châm sáng tác. Tôi luôn cố gắng tìm tòi, sáng tạo để các tác phẩm của mình thấm đẫm hơi thở của cuộc sống, đi vào lòng công chúng và để lại dấu ấn cho đến mai sau.

... ĐẾN CẢM NHẬN TỪ CON TIM, NIỀM TỰ HÀO

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình làm nghệ thuật, mẹ là Nghệ sỹ Ưu tú Quỳnh Nha nổi tiếng với giọng ca ngọt ngào và cây đàn tính làm mê đắm lòng người, chàng thanh niên Bế Ngọc Dương, cán bộ Trung tâm Văn hóa thông tin tỉnh được thừa hưởng và phát huy truyền thống ấy trong sự nghiệp của mình. Những ca khúc của anh không cầu kỳ về hòa thanh và những thủ pháp âm nhạc nhưng giai điệu mượt mà, nhẹ nhàng sâu lắng, đi vào lòng người. Ngọc Dương có một số ca khúc được khán giả yêu mến, như: “Cao Bằng mến thương”, “Nhà báo chúng tôi”, “In bóng già Thu”...

Nhiều người cho rằng, nhạc của anh được sáng tác gọn gàng, dung dị, khúc chiết như những tứ thơ, không phá cách, ồn ào, nhưng có lẽ đấy lại là một phong cách riêng của anh. Chính vì thế, những ca khúc của Ngọc Dương tươi vui, nhẹ nhàng, trong sáng, giản dị và giàu tình yêu với quê hương, đất nước, từ những bài hát dành cho thiếu nhi, người lao động đến những ca khúc viết về cảnh đẹp của những miền quê, như: “Thung lũng sông Gâm” phổ thơ Nguyễn Văn Chiến với tiết tấu nhẹ nhàng, vừa phải “Mời anh lên với bản em, đường nghiêng dốc núi mây trèo non cao... Nhớ sao con suối ở đây, sông Gâm in bóng anh khâu ân tình”. Cuộc sống, tình cảm của người dân nơi đây đối với khách phương xa được gói gọn trong từng câu hát khi cất lên nghe ngọt ngào, xao xuyến “Đẹp sao thung lũng sông Gâm đã bảo vẫn lạc ta say ân tình”. Làm cán bộ văn hóa, bước chân anh đã đến khắp các bản làng vùng cao, chứng kiến cuộc sống của bà con các dân tộc..., để rồi gắn bó, để thương, để nhớ, để tự hào và cống hiến hết mình.
Với mảnh đất nơi mình sinh ra và lên lên, với một bề dày lịch sử rất đáng tự hào, Ngọc Dương đã có những ca từ rất chân thành khi viết về quê hương trong ca khúc “Cao Bằng vững bước đến tương lai”. Ngồi nghe anh kể chuyện về ý tưởng, về những trăn trở để thai nghén lên tác phẩm mới thấy được tình yêu của anh đối với quê hương “Cao Bằng vững nơi biên giới. Rạng soi ánh sáng của Người, cùng tiến lên non nước Cao Bằng...”. Đó là niềm tin và quyết tâm của người dân Cao Bằng trên con đường xây dựng quê hương ngày càng đổi mới.

CÙNG DỆT LÊN NHỮNG KHÚC CA TƯƠI ĐẸP
Bên cạnh các nhạc sỹ đàn anh với nhiều sáng tác nổi tiếng, như: Trần Sòi, Đinh Trọng Tuấn..., niềm tự hào và tình yêu quê hương đã khiến nhiều người không phải nhạc sỹ chuyên nghiệp đã cho ra đời những ca khúc hay, được nhiều người yêu thích. Năm 2012, đánh dấu sự kiện lớn của Cao Bằng khi Thị xã trở thành Thành phố trực thuộc tỉnh, hoà trong niềm vui chung của nhân dân các dân tộc Cao Bằng, ca khúc “Thênh thang thành phố Cao Bằng” của tác giả Hoàng Hải Thụ, Trung tâm Văn hóa thông tin tỉnh đã ra đời từ tấm lòng và niềm tự hào trước sự kiện trọng đại đó. Ca khúc mang giai điệu trẻ trung, tiết tấu nhanh, nhẹ nhàng và tình cảm, ngôn ngữ giản dị, trong sáng “Từ ngàn năm xưa Thị xã chúng tôi tên gọi Mục Mã nơi hợp lưu hiền hòa tam giang đứng giữa tứ trụ hiên ngang hùng vỹ, bảo vệ bình yên mảnh đất quê hương mình non nước nước non sơn thủy hữu tình”. Mỗi người có một cách cảm nhận về quê hương riêng, nhưng nghe xong giai điệu bài hát của Hải Thụ, mỗi chúng ta được sống lại những kỷ niệm, ký ức đẹp của những năm tháng đã qua. Qua từng câu hát, bức tranh toàn cảnh về thành phố Cao Bằng thêm cuốn hút đối với du khách và bạn bè gần xa “... chiều về tan ca ngược xuôi tấp nập, ôi quê hương mình nay đổi mới”. 

Một ca khúc nữa mà chúng tôi muốn nói đến là bài hát “Thành phố trẻ biên cương” với sắc thái âm nhạc rộn ràng, trong sáng của tác giả Nguyễn La Tuân, giảng viên Trường Cao đẳng Sư phạm Cao Bằng. Bài hát không chỉ là niềm vui của hôm nay mà còn là niềm tự hào hôm qua. Cao Bằng - Pác Bó nơi cội nguồn của cách mạng Việt Nam “Ơi! Thành phố trẻ chúng ta! Sinh ra từ cội nguồn Pác Bó”. Đó cũng chính là niềm tin yêu mãnh liệt vào tương lai thành phố trẻ biên cương đang rộng mở đường vươn tới chân trời tươi sáng, khẳng định nhân dân các dân tộc Cao Bằng đoàn kết một lòng xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, như “Bác đợi, Bác mong”. “Ơi! thành phố trẻ biên cương, tưng bừng trong ngày mới... Đang đẹp giàu như Bác đợi, Bác mong”.

 
Nhạc sỹ Bế Kha tập ca khúc mới cùng các ca sỹ Đoàn Nghệ thuật tỉnh.
 
Những lời ca được viết ra từ trái tim, tấm lòng, tình cảm nồng thắm, thấm đậm tình đất, tình quê, tình người trong các sáng tác về Cao Bằng đã nâng cánh cho giai điệu quê hương ngày một bay cao, bay xa. Niềm vui lớn nhất của người sáng tác là khi các bài hát ra đời có chỗ đứng trong lòng nhân dân, từ nông dân đến trí thức, từ người lao động đến người có vị trí trong xã hội đều đón nhận và hát với sự say sưa, tự hào. Nói về các ca khúc sáng tác về quê hương, Nghệ sỹ Nhân dân Dương Liễu nhận định: Những năm qua, bên cạnh sự đóng góp của các nghệ sỹ Trung ương, các văn nghệ sỹ Cao Bằng đã có nhiều cống hiến trong việc xây dựng và phát huy nền văn hóa đậm đà bản sắc văn hóa địa phương. Các sáng tác của họ đều thể hiện sức sáng tạo không ngừng, với nhiều ca khúc mang chất liệu dân tộc độc đáo được công chúng đón nhận. Nhiều tác phẩm được đưa lên sân khấu chuyên nghiệp, đự thi tại các hội diễn giành giải cao, đi vào đời sống văn hóa... 

  Trong tương lai, với sự đam mê và tình yêu sâu sắc với quê hương Cao Bằng, sẽ có nhiều ca khúc thắm đượm âm hưởng dân ca các dân tộc được ra đời, mang đến niềm tin, cùng chung sức xây dựng quê hương giàu đẹp.

 
Minh Trang
Slide08.jpg
Slide09.jpg
Slide09.jpg
Slide04.jpg